Ergoterapi / El becerisi

Kategoriler SağlıkYayınlanan

Ergoterapi / El becerisi; Felç sonrası el hareketlerinin bilişsel olarak yeniden kazandırılmasıdır. Bu çalışmalar Alman ekolünde “Ergoterapi“, Amerikan ekolünde ise “Occupational Therapy” olarak adlandırılmaktadır.

Tedavinin tamamlanma aşamasında ulaşılmak istenen seviyenin oturtulması ve hareketlerin devamlı yapılabilir hale getirilmesi için yürütülen ergoterapi çalışmalarında kalıcı bir iyileşmenin sağlanmasıdır. Beynimizde canlılığı korunmuş alanların el ile ilgili faaliyetleri yeniden üstlenebilirler. Belirli sürede ve sayıda antrenman ve çalışma ile beyindeki sağlıklı alanlar bu işi yapmak üzere programlanmıştır. Çalışmalar başarılı bir şekilde kurulabilir ve kalıcı olarak yer edebilir. Sanki daha önce hiç felç olmamış gibi hareketler yeniden öğrenilebilir. Bu çalışmalar sırayla Nörolojik rehabilitasyon çalışmaları ve Mentamove ile çalışma sonucu etkin başarıya ulaşabilir. Mentamove kullanılmadan aynı egzersizlerin tekrarı
– ergoterapi ile ince hareketlerin tekrarı
– istenen becerinin antrenman edilmesi
– sonuç olarak kalıcı hareketin beyinde programlanması şeklinde biter.

Ergoterapi yapılması hedeflenirken öncelik verilmesi gereken çalışmalara başlarken göz önünde bulundurulması gereken nokta olgunun gözle görülür derecede minimal de olsa yapabildiği hareketlerdir. Bu hareketlerin geliştirilmesine ve bunların öğretilmesine bakılmalıdır. Kalem tutmayı bilmeyen bir kişiye yazı yazdırma egzersizlerinin yaptırılmaya çalışılmaması gerekir. Önce kaba da olsa kalem tutmayı öğretmek gerekir. Bu doğrultuda yine nesne tutmaya alıştırılması için büyük nesnelerden başlanarak giderek küçülen nesnelere geçiş yapacak şekilde egzersiz programlanmalıdır. Ergoterapiye geçiş yaparken omuzdan ele doğru seyreden bir program seçilmelidir. Bu gibi durumlarda ilk hareketi başlatan nokta omuzdur. Daha sonra dirsek, daha sonra el bileği, daha sonra ise el parmaklarıdır.

Ergoterapi çalışmalarında, gözler açık ancak objelerin görünmeyeceği şekilde ya da kapalı göz ile nesneleri ve davranışları görmeden yaparak öğrenmesi daha etkilidir. Göz bandı ile gözleri kapatmak suretiyle bir kutu içerisinde objelerin tanımlanması veya birbirine geçkin lego gibi objelerin montajlanmasını sağlamak beyinde düşünsel aktivitenin artmasına neden olmaktadır. Bu şekildeki rehabilitasyon ajanları ve Rehabilitasyon yöntemleri ile yapılan çalışmalar Nöroplastisiteyi tetiklemektedir.

Mental Training Esasları

İnsan beyni düşünerek hareketleri ve komutları vücudun gerekli noktalarına gönderir ve hareket kavramı devreye girer. Düşünce olmadan yapılan hareketler otomatikleşmiş kazanımlardır. Ya da doğuştan gelenlerdir. Örneğin otomatikleşmiş sağ elini kullanan birinin sol eli ile yazı yazmasını yeniden öğrenmesi hedefleniyorsa yine bilinçten başlanmalıdır. Sağ el kullanımı programlanmış ve otomatik hareket başlangıç biçimi olarak devreye girmektedir. Hareketin düşünsel mi ya da otomatik mi olduğunun belirgin kavramı, hareketin yapılması istendiğinde ilk davranış biçimi ile belirlenir. Otomatik hareketlerde, beyin yapacağı hareketi düşünmez ve sağ elini kullanan birisi bunu hiç düşünmeden kaleme sağ elli ile uzanır. Ancak düşünsel aktive gerektiren ve amaçlanan hallerde ise kişinin sol eli ile kaleme uzanması onun düşünsel aktivite ile harekete geçtiğinin göstergesidir. Bu biçimde süreklilik kazanan davranışlarda beyin düşünsel aktivite ile hareket eder.

Düşünsel aktivitede ise bir hamle yapmanın şeklini değiştirmek istediğinizde “düşünceyi” devreye sokmak zorundasınız. Yoksa hareketi yaparken başarılı olmak zordur. Beyinde; bilinçli halde yapılan antrenmanlar ne zaman rutin yapılır hale gelirse, o zaman öğrenilmiş hareket otomatik davranış biçimi kazanırlar. Bir hareketin beyinde tamamen yer etmesi için 17.000 defa yapılmış olması gereklidir. 17.000 defa tekrar edilen bir hareket kalıcı hale gelir. Rehabilite edilen hastalarda kalıcı hareketlerin yapılabilir olduğunu bilmekteyiz. Bunların nasıl geliştirileceği konusundan gerekli bilgilendirmeleri ve yönlendirmeleri yapmalıyız. Çalışmalarda zihinsel çalışmaların önemini vurguluyoruz.